مرکز مطالعات شيعه
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
Thursday 09 July 2020 - الخميس 18 ذو القعدة 1441 - پنج شنبه 19 4 1399
 
 
مجموعه کتب
 
 
 
 
 
 
كتابخانه بزرگان دین
 

کتابهای حضرت امام خمینی ره

کتابهای شهید مطهری ره

کتابهای حجه السلام قرائتی

کتابهای آیت الله جوادی آملی 

کتابهای آیت الله مکارم شیرازی

 
 
 
 
 
فرقه هاي نوظهور
 
 
 
 
 
 
نمایش مطلب
 
  • جواب سوال:  
  • 1393-10-11 8:54:19  
  • تعداد بازدید : 30   
  • ارسال به دوستان
  •  
  •  

  • لطفا نظر مفسرين شيعه و سني را در مورد آيه 12سوره يس ذكر بفرماييد.

    1-تفسیر آیه مورد نظر از تفسیر المیزان :
    إِنَّا نَحْنُ نُحْيِ الْمَوْتى‏ وَ نَكْتُبُ ما قَدَّمُوا وَ آثارَهُمْ وَ كُلَّ شَيْ‏ءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ مراد از احياى موتى زنده كردن ايشان براى جزا است. و مراد از ما قَدَّمُوا اعمالى است كه قبل از مرگ خودشان كردند و از پيش، براى روز جزاى خود فرستادند، و مراد از آثارهم باقياتى است كه براى بعد از مردن خود بجاى گذاشتند كه يا سنت خيرى است كه مردم بعد از او به آن سنت عمل كنند، مانند علمى كه از خود به جاى گذاشته، مردم بعد از او از آن علم بهره‏مند شوند، و يا مسجدى كه بنا كرده تا مردم بعد از او در آن نماز بخوانند، و يا وضوخانه‏اى كه مردم در آن وضو بگيرند. و يا سنت شرى است كه باب كرده و مردم بعد از او هم به آن سنت عمل كنند، مانند اينكه محلى براى فسق و نافرمانى خدا بنا نهاده، همه اينها آثار آدمى است كه خدا به حسابش مى‏آورد.
    و چه بسا گفته «1» شده كه: مراد از ما قَدَّمُوا نيات، و مراد از اثار اعمالى است كه مترتب و متفرع بر آن نيات مى‏شود. ولى اين معنا از سياق بعيد است.
    و مراد از نوشتن ما قَدَّمُوا و نوشتن اثار ثبت آن در صحيفه اعمال، و ضبطش در آن به وسيله مامورين و ملائكه نويسنده اعمال است و اين كتابت غير از كتابت اعمال و شمردن آن در امام مبين است كه عبارت است از لوح محفوظ.
    گويا بعضى توهم كرده‏اند كه نوشتن اعمال و آثار، همان احصاء در امام مبين است. و ليكن اين اشتباه است، چون قرآن كريم از وجود كتابى خبر مى‏دهد كه تمامى موجودات و آثار آنها در آن نوشته شده، كه اين همان لوح محفوظ است، و از كتابى ديگر خبر مى‏دهد كه خاص امت‏هاست، و اعمال آنان در آن ضبط مى‏شود، و از كتابى ديگر خبر مى‏دهد كه خاص فرد فرد بشر است، و اعمال آنان را احصاء مى‏كند. هم چنان كه در باره كتاب اولى فرموده: وَ لا رَطْبٍ وَ لا يابِسٍ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ و در باره دومى فرموده:
    كُلُّ أُمَّةٍ تُدْعى‏ إِلى‏ كِتابِهَا و در باره سومى فرموده:
    وَ كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً .
    ظاهر آيه هم به نوعى از بينونت حكم مى‏كند به اينكه: كتابها يكى نيست، و كتاب اعمال غير از امام مبين است، چون بين آن دو فرق گذاشته، يكى را خاص اشخاص دانسته و ديگرى را براى عموم موجودات (كل شى‏ء) خوانده است، و نيز تعبير را در يكى به كتابت آورده، و در ديگرى به احصاء.
    وَ كُلَّ شَيْ‏ءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ- منظور از امام مبين لوح محفوظ است، لوحى كه از دگرگون شدن و تغيير پيدا كردن محفوظ است، و مشتمل است بر تمامى جزئياتى كه خداى سبحان قضايش را در خلق رانده، در نتيجه آمار همه چيز در آن هست، و اين كتاب در كلام خداى تعالى با اسمهاى مختلفى ناميده شده لوح محفوظ، ام الكتاب، كتاب مبين، و امام مبين، كه در هر يك از اين اسماى چهارگانه عنايتى مخصوص هست.
    و شايد عنايت در ناميدن آن به امام مبين، به خاطر اين باشد كه بر قضاهاى حتمى خدا مشتمل است، قضاهايى كه خلق تابع آنها هستند و آنها مقتداى خلق. و نامه اعمال هم- به طورى كه در تفسير سوره جاثيه مى‏آيد- از آن كتاب استنساخ مى‏شود، چون در آن سوره فرموده: هذا كِتابُنا يَنْطِقُ عَلَيْكُمْ بِالْحَقِّ إِنَّا كُنَّا نَسْتَنْسِخُ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ .
    بعضى از مفسرين گفته‏اند: مراد از امام مبين، نامه اعمال است ليكن سخن وى بيهوده است. بعضى «4 ديگر گفته‏اند: علم خدا است. اين هم مثل همان تفسير قبل است بله اگر مرادشان از علم خدا علم فعلى او باشد باز وجهى دارد.
    و از حرفهاى عجيبى كه در اين مقام گفته شده، سخن بعضى از مفسرين است كه گفته: آنچه در لوح محفوظ نوشته مى‏شود، عبارت است از آنچه بوده و آنچه خواهد بود، اما تا روز قيامت، نه تا ابد، براى اينكه لوح نزد مسلمانان عبارت است از جسم، و هر جسمى هر قدر هم بزرگ باشد، بالأخره محدود و داراى ابعادى متناهى است، و ادله علمى بر اين معنا شاهد است. بنا بر اين ممكن نيست اين جسم محدود، حاوى و مشتمل بر تمامى جزئيات حوادث ‏آينده باشد، و گر نه لازمه‏اش اين مى‏شود كه متناهى ظرف باشد براى غير متناهى، و اين بالبداهه محال است پس چاره همين است كه عموميت كل شى‏ء را تخصيص بزنيم، و بگوييم حوادث تا روز قيامت منظور است. و اين سخن تحكم و بى‏دليل است،- كه ان شاء اللَّه به زودى به طور مفصل متعرض آن مى‏شويم-.
    و آيه شريفه نسبت به ما قبل در معناى تعليل است، گويا فرموده آنچه گفتيم و آنچه از اوصاف آنان كه كلمه عذاب بر ايشان حتمى شده برشمرديم، و آنچه در باره پيروان قرآن گفتيم كه به غيب از پروردگارشان خشيت دارند، همه مطابق با واقع است زيرا زمام حيات همه به دست ماست، و اعمال و آثارشان نزد ما محفوظ است، پس ما در هر حال به سرانجام هر يك از دو گروه، علم و اطلاع داريم‏ .
    ترجمه الميزان، ج‏17، ص: 97
    2- تفسیر آیه مورد پرسش از تفسیر نمونه :
    به تناسب بحثى كه در آيات گذشته پيرامون اجر و پاداش پر ارزش مؤمنان و پذيرندگان انذارهاى انبياء آمده بود در آيه بعد به مساله معاد و رستاخيز و ثبت و ضبط اعمال براى حساب و جزا اشاره كرده، مى‏فرمايد: ما مردگان را زنده مى‏كنيم (إِنَّا نَحْنُ نُحْيِ الْمَوْتى‏).
    تكيه روى عنوان نحن (ما) اشاره به اين است كه با قدرت عظيمى كه همه در ما سراغ داريد ديگر جاى بحث و گفتگو نيست كه چگونه استخوانهاى پوسيده و عظام رميم از نو جان مى‏گيرد، و لباس حيات در تن مى‏پوشد؟
    نه تنها مردگان را زنده مى‏كنيم بلكه تمام آنچه را از پيش فرستاده‏ و تمام آثار آنها را مى‏نويسيم (وَ نَكْتُبُ ما قَدَّمُوا وَ آثارَهُمْ).
    بنا بر اين چيزى فروگذار نخواهد شد مگر اينكه در نامه اعمال براى روز حساب محفوظ خواهد بود.
    جمله ما قدموا (آنچه را از پيش فرستادند) اشاره به اعمالى است كه انجام داده‏اند و اثرى از آن باقى نمانده، اما تعبير به و آثارهم اشاره به اعمالى است كه از انسان باقى مى‏ماند و آثارش در محيط منعكس مى‏شود، مانند صدقات جاريه (بناها و اوقاف و مراكزى كه بعد از انسان باقى مى‏ماند و مردم از آن منتفع مى‏شوند).
    اين احتمال نيز در تفسير آيه وجود دارد كه ما قدموا اشاره به اعمالى است كه جنبه شخصى دارد، و آثارهم اشاره به كارهايى است كه سنت مى‏شود و بعد از انسان نيز موجب خير و بركت، و يا شر و زيان و گناه مى‏گردد.
    البته مفهوم آيه گسترده است و ممكن است هر دو تفسير در مفهوم جمع باشد.
    و در پايان آيه براى تاكيد بيشتر مى‏افزايد ما همه چيز را در كتاب آشكار احصا كرده‏ايم (وَ كُلَّ شَيْ‏ءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ).
    غالب مفسران امام مبين را در اينجا به عنوان لوح محفوظ همان كتابى كه همه اعمال و همه موجودات و حوادث اين جهان در آن ثبت و محفوظ است تفسير كرده‏اند.
    و تعبير به امام ممكن است از اين نظر باشد كه اين كتاب در قيامت رهبر و پيشوا است براى همه ماموران ثواب و عقاب و معيارى است براى سنجش ارزش اعمال انسانها و پاداش و كيفر آنها.
    جالب اينكه اين تعبير (امام) در بعضى ديگر از آيات قرآن در مورد تورات به كار رفته، آنجا كه مى‏فرمايد: أَ فَمَنْ كانَ عَلى‏ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّه وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ وَ مِنْ قَبْلِهِ كِتابُ مُوسى‏ إِماماً وَ رَحْمَةً
    : آيا آن كس كه دليل آشكارى از پروردگار خويش دارد و به دنبال آن شاهدى از سوى او مى‏باشد، و پيش از آن كتاب موسى كه امام و رحمت بود گواهى بر آن مى‏دهد (همچون كسى است كه چنين نباشد).
    اطلاق كلمه امام در اين آيه بر تورات به خاطر معارف و احكام و دستورات آن است، و همچنين به خاطر نشانه‏هاى پيامبر اسلام ص كه در آن آمده، و در تمام اين امور مى‏توانست رهبر و پيشواى خلق باشد بنا بر اين كلمه مزبور در هر مورد متناسب با آن مفهومى دارد.
    تفسير نمونه، ج‏18، ص: 332
    3- تفسیر آیه مورد نظر ازنظر مفسران اهل سنت مانند قتاده و جبایی به نقل تفسیر مجمع البیان :
    إِنَّا نَحْنُ نُحْيِ الْمَوْتى‏ البته ما در روز قيامت مردگان را براى پاداش و كيفر كردار.
    وَ نَكْتُبُ ما قَدَّمُوا
    مجاهد و قتاده گويند: و مينويسم آنچه پيش فرستادند از طاعت ايشان و گناه‏هايشان را در دار دنيا زنده ميكنيم.
    و بعضى گفته‏اند: يعنى ما مينويسيم آنچه را كه مقدم داشتند از اعمالى كه برايش اثرى نيست.
    (وَ آثارَهُمْ) جبائى گويد: يعنى اعمالى كه برايش اثر مى‏باشد مثل صدقات جاريه و كتب سودمند دينى.
    و بعضى گفته‏اند: يعنى بآثار ايشان از اعمالى كه بعد از آنها روشن، و سنت معموله گرديده كه مردم آن را تعقيب و آئين دانسته و مورد عمل قرار دادند چه سنّت حسنه نيكو و چه روش زشت و ناروا.
    و بعضى گفته‏اند: يعنى ما مينويسيم گامهايى را كه ايشان بسوى مسجد برميدارند و موجب آن حديثى است كه ابو سعيد خدرى آن را روايت نموده كه بنى سلمه در ناحيه و كنارى در خارج مدينه سكونت داشتند، پس به پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله از دورى منازلشان به مسجد و نماز با پيغمبر (ص) شكايت كردند پس آيه مذكوره نازل شد، و در حديث از ابى موسى رسيده كه گفت پيغمبر (ص) فرمود بدرستى كه بزرگترين مردم از جهت اجر در نماز دورترين مردم است از جهت راه پيمايى بسوى نماز، پس دورترين آنها، محمد بن مسلم بخارى و مسلم بن حجاج قشيرى هم آن را در دو صحيح خود نقل نموده است وَ كُلَّ شَيْ‏ءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ يعنى و شمرديم هر چيز از حوادث را در كتاب ظاهر و آن لوح محفوظ است و دليل در شمردن اين در آن كتاب توجّه فرشتگان است بآن زيرا آنها مقابله ميكنند با آن آنچه كه از امور حادث ميشود و در آن دلالت بر معلومات خداى سبحانست بنا بر تفصيل.
    حسن گويد: اراده نموده بآن پرونده‏هاى اعمال را و آن را آشكار- و ظاهر ناميد براى آنكه اثرش كهنه و مندرس نمي شود.
    ترجمه مجمع البيان في تفسير القرآن، ج‏20، ص: 378 (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه ها، كد: 6/100110524)

     
    نام :
    نام خانوادگی :
    ایمیل :
     
    متن :
    متوسط امتیاز :
    %0
    تعداد آراء :
    0
    امتیاز شما :
     
     
     
    ليست مقالات
     
     
     
     

    درباره ما | تماس باما  |  نقشه سایت |خبرخوان

    هرگونه کپی برداری ازسایت محفوظ می باشد فقط با ذکر منبع مانعی ندارد